Değerli  Sanatkar  Arkadaşlar,

Yeni mevzuata göre asansör monte etmek ve monte edilen asansörün teknik idari dosyalarının hazırlanması konusunda  95/16/AT  asansör yönetmeliğinin  Ek 1,2,3,4  kısımlarını dikkatle okuyunuz. Bu sayfalarda yazılı bilgiler yeterince açık ve anlaşılır yazılmıştır.  Asansörde dikkat etmeniz gerekli konular ana başlıklarla belirtilmiştir.  Teknik dosyanın içeriği konusunda net bilgileri bulabilirsiniz, İdari olarak yapmanız gerekenler madde madde yazılmıştır. Bu bölümleri dikkatlice incelemeniz yeterlidir.  Teknik detaylar  için          EN 81.1,2  standardını dikkatlice  ve sabırla  okuyunuz.  Teknik olarak anlaşılmayan veya  anlamadığınız konular ile ilgili bize mail yazarsanız size yardımcı olunacaktır. 

Asansör konusunda kendisini otorite olarak yutturmaya çalışan,  Alıntılarla kitaplar basıp bastıranlar konuyu dağıtıp kafa karışıklığı yaratılmaktadır.  Bu nedenle dikkatli olunmasında fayda vardır.

Kalite yönetim sistemli CE’li asansörler yapmak konusunda bizimle temas etmeniz halinde sizlere her türlü yardımı hiçbir ücret veya bedel talep etmeden  yapacağımızdan kuşkunuz olmasın.

                     Sanatkar

  MESLEK EĞİTİMİ KANUNU⁽¹⁾

                     (Değişik : 29/06/2001 – 4702 K/22)                   

    Kanun No                                                    : 3308                                                

    Kabul Tarihi                                                : 5/6/1986                                           

    Yayımlandığı R.Gazete Tarih                         : 19/6/1986                                                               

    Sayısı                                                         : 19139                       

Değişiklik Yapan

BİRİNCİ KISIM                                     

Genel Hükümler                                    

    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Bu Kanunun amacı; çırak, kalfa ve ustaların eğitimi ile okullarda ve işletmelerde yapılacak mesleki eğitime ilişkin esasları düzenlemektir.                                                                                       

    Kapsam                                                                     

    Madde 2 -  (Değişik : 29/06/2001 – 4702 K/5 md.) Bu Kanun, Mesleki eğitim kurulunun belirleyeceği mesleklerde, kamu ve özel sektöre ait kurum, kuruluş ve işyerleri ile mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarındaki eğitim ve öğretimi kapsar.                                                             

    Tanımlar                                                                    

    Madde 3 - Bu Kanunda geçen;                                                

    a) "Bakanlık",  (Değişik : 29/06/2001 – 4702 K/22 ) ; Milli Eğitim  Bakanlığını⁽²⁾;                   

    b) "Aday çırak", çıraklığa başlama yaşını doldurmamış ve çıraklık döneminden önce kendisine işyeri ortamı tanıtılan, sanat ve mesleğinin ön bilgileri verilen kişiyi;                                                                        

    c) "Çırak", çıraklık sözleşmesi esaslarına göre bir meslek alanında mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını iş içerisinde geliştirilen  kişiyi;                                                                        

    d) (Değişik 29/06/2001 – 4702 K/6 md.)   "Öğrenci", işletmelerde, mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında örgün eğitim görenleri;  

    e) "Kalfa", bir mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını kazanmış ve bu meslekle ilgili iş ve işlemleri ustanın gözetimi altında kabul  edilebilir standartlarda yapabilen kişiyi;                                     

    f) "Usta", bir mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını kazanmış ve bunları mal ve hizmet üretiminde iş hayatınca kabul edilebilecek standartlarda uygulayabilen; üretimi planlayabilen; üretim sırasında karşılaşılabilecek problemleri çözümleyebilen; düşüncelerini yazılı, sözlü ve resim ile  açıklayabilen; üretimle ilgili pratik hesaplamaları yapabilen kişiyi;          

   g) (Değişik 29/06/2001 – 4702 K/6 md.) "Usta öğretici", ustalık yeterliğini kazanmış; aday çırak, çırak, kalfa ile meslek ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrencilerinin işyerindeki eğitiminden sorumlu, meslek eğitimi tekniklerini bilen ve uygulayan kişiyi;                                        

    h) (Değişik 29/06/2001 – 4702 K/6 md.)   "İşletmelerde Meslek Eğitim", mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrencilerinin beceri eğitimlerini işletmelerde, teorik eğitimlerini ise mesleki ve  teknik eğitim okul ve kurumlarında veya işletme ve kurumlarca tesis edilen eğitim birimlerinde yaptıkları    eğitim uygulamalarını;   

 ( 1)   29/06/2001 tarih ve 4702 sayılı Kanunun 22. maddesi ile, 3308 sayılı “Çıraklık ve Mesleki Eğitimi      Kanununun”  adı “Mesleki Eğitim Kanunu”  olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.

(2)  29/06/2001 tarih ve 4702 sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu Kanunda geçen, “Milli Eğitim Gençlik ve  Spor Bakanlığı”  ibaresi   “Milli Eğitim Bakanlığı” olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.

     i) "Fon", (Değişik 29/06/2001 – 4702 K/22 md.) “Mesleki Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma Fonu” nu⁽³⁾;   ( Bu bent ,  20/06/2001 – 4684 K/10 md. İle 01/01/2002 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.)

     j) (Ek : 29/06/2001 – 4702 K/6 md.) “Mesleki ve Teknik  Eğitim Okul ve Kurumları”, mesleki ve teknik alanında, diplomaya götüren ortaöğretim kurumları ile belge ve sertifika programlarının uygulandığı her tür ve derecedeki örgün ve yaygın eğitim-öğretim kurumlarını;

     k) (Ek : 29/06/2001 – 4702 K/6 md.) “Personel”, kamu ve özel kurum, kuruluş ve işyerlerinde maaş yada ücret karşılığında çalışan kadrolu veya sözleşmeli elemanlar ile işçileri;

     l) (Ek : 29/06/2001 – 4702 K/6 md.) “İşletme”, mal ve hizmet üreten kamu ve özel kurum, kuruluş ve işyerlerini;

     m) (Ek : 29/06/2001 – 4702 K/6 md.) “Eğitici Personel”, mesleki yeterliğe sahip, öğrencilerin işyerindeki eğitiminden sorumlu, iş pedagojisi eğitimi almış, mesleki eğitim yöntem ve tekniklerini bilen ve uygulayan veya mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında atölye, labaratuvar, meslek dersleri öğretmenliği yapabilme yetkisine sahip kişiyi;

      n) (Ek : 29/06/2001 – 4702 K/6 md.) “Meslek Alanı”, ortak özelliklere sahip birden fazla meslek dalını içeren; bilgi, beceri, tutum, davranış ve istihdam olanağı sağlayan alanı;

      o) (Ek : 29/06/2001 – 4702 K/6 md.) “Meslek Dalı”, bir meslek alanı içinde yer alan ve belirli konularda uzmanlaşmaya yönelik bilgi, beceri, tutum, davranış gerektiren ve istihdam olanağı sağlayan iş kollarından her birini  ifade eder.

       İKİNCİ KISIM

                                           Kurullar                                        

                                  BİRİNCİ BÖLÜM                                     

     Mesleki Eğitim Kurulu⁽⁴⁾     

                                            (Değişik : 29/06/2001 – 4702 K/22 md.)                                        

    Kurul                                                                      

    Madde 4 - (Değişik : 29/06/2001 – 4702 K/7  md.) Mesleki ve teknik eğitim programlarının uygulandığı her tür ve derecedeki örgün, yaygın ve çıraklık eğitimi, mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları ile işletmelerde yapılacak mesleki eğitimin; planlaması, geliştirilmesi ve değerlendirilmesi konularında  kararlar almak ve  Bakanlığa  görüş bildirmek üzere, Bakanlıkta Mesleki Eğitim Kurulu kurulur. Bu Kurulun kararları Bakanlık ve  ilgili meslek kuruluşlarınca yürütülür.

             Mesleki Eğitim Kurulu Bakanlık  Müsteşarının  başkanlığında;                                      

a)       Bakanlığın mesleki eğitimle görevli Müsteşar yardımcıları,

b)       İçişleri Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,

c)       Maliye Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,

d)       Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,

e)       Sağlık Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,

f)        Çalışma ve sosyal Güvenlik Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,

g)       Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,

h)       Turizm Bakanlığı Müsteşar yardımcısı,

i)         Devlet Planlama Teşkilatı Sosyal Sektörler ve Koordinasyon Genel Müdürü,

j)         Bakanlığın, mesleki eğitim ile ilgili genel müdürleri,

k)       Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Koordinasyonu Başkanı veya üst düzey yetkilisi,

l)         Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Başkanı veya üst düzey yetkilisi,

m)      En çok işvereni temsil eden İşveren Sendikaları Konfederasyonu  Başkanı veya üst düzey yetkilisi,

 (3) 29/06/2001 tarih ve 4702 sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu Kanunda geçen “Çıraklık ve Mesleki Eğitim Geliştirme ve Yaygınlaştırma Fonu” ibaresi “Mesleki Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma Fonu” olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.

(4) 29/06/2001 tarih ve 4702 sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu Kanunda geçen “Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulu” ibaresi “Mesleki Eğitim Kurulu” olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.

n)       En çok işçiyi  temsil eden İşçi  Sendikaları Konfederasyonu  Başkanı veya üst düzey yetkilisi,

o)       Bankalar Birliği Başkanı veya üst düzey yetkilisi,

p)       Mesleki  eğitim alanında  görevlendirilecek Yükseköğretim Kurulu temsilcisi,

r)        Türkiye Serbest Muhasebeciler, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirleri Odaları Birliği Başkanı veya üst düzet yetkilisinden oluşur        

            Bakanlık, gerekli gördüğü durumlarda, Mesleki Eğitim Kurulu toplantılarına ilgili kurum temsilcilerini de davet eder.

            Milli Eğitim Bakanı, gerekli gördüğü durumlarda Mesleki Eğitim Kurulu toplantılarına başkanlık eder. Mesleki Eğitim Kurulunun sekreterya hizmetleri Bakanlıkça yürütülür. Mesleki Eğitim Kurulunun toplantı ve çalışma esasları yönetmelikle düzenlenir

    Görevleri                                                                   

    Madde 5 - Mesleki Eğitim Kurulunun görevleri şunlardır:        

    a) Gerek bu Kanun ve gerekse bu Kanuna göre çıkarılacak olan yönetmelik hükümlerinin uygulanmasını takip etmek ve değerlendirmesini sağlamak.           

    b) Muhtelif sektör ve branşta çıraklık eğitimi ile meslek eğitimi konusunda eğitim ihtiyaçlarını tespit etmek ve Bakanlığa bildirmek.                      

    c) (Değişik 29/06/2001- 4702 K/22) Mesleki Eğitim⁽⁵⁾ programlarının esasları ve süreleri hakkında  Bakanlığa görüş bildirmek.                                                     

    d) Çıraklık ve işletmelerdeki mesleki eğitim  (Değişik: 29/06/2001-4702  K/22) sınav⁽⁶⁾  komisyonlarının kurulması ve çalışması ile sınavların yapılış usullerine ilişkin yönetmelik taslaklarını hazırlamak ve Bakanlığa sunmak.                                         

    e) Aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler için   sözleşme modellerini hazırlamak ve Bakanlığa sunmak.                            

    f) Lüzumu halinde  mesleki eğitim ile ilgili konuların incelenmesi için ihtisas komisyonları kurmak.                                           

    g) Mesleki eğitimle ilgili Bakanlıkça gönderilecek konuları incelemek ve görüş bildirmek.                                                  

    h) Bu Kanuna göre yapılacak çıraklık ve işletmelerdeki mesleki eğitimde; uygulama alanına alınacak veya çıkarılacak yer ve meslekleri belirlemek ve Bakanlığa görüş bildirmek.                                                        

    i) (Değişik: 29/06/2001-4702 K/22) İl Mesleki Eğitim Kurullarının⁽⁷⁾ yıllık çalışma raporlarını   değerlendirmek.                                                                

    j) Teknolojik gelişmelerin ve iş hayatındaki değişmelerin meslek eğitimine etkilerini izlemek ve Bakanlığa bildirmek.            

           İKİNCİ BÖLÜM                                      

İl  Mesleki Eğitim Kurulu                        

    Kurul                                                                      

    Madde 6 – (Değişik : 29/06/2001 – 4702 K/8 md.) Bu Kanun kapsamında mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları ile işletmelerde yapılacak mesleki eğitimin planlanması, geliştirilmesi, değerlendirilmesi konularında karar almak ve valiliğe görüş ve tavsiyelerde bulunmak üzere illerde il mesleki eğitim kurulu kurulur.

    İl  Mesleki Eğitim Kurulu, İl Milli eğitim Müdürünün Başkanlığında;

a)       Belediye Başkanı veya Temsilcisi (Büyükşehirlerde Vali tarafından belirlenecek Belediye Başkanı veya Temsilcisi),

 (5) 29/06/2001 tarih ve 4702 sayılı  Kanunun 22. maddesi ile, bu Kanunda geçen “Çıraklık ve Mesleki Eğitimi” ibaresi “Mesleki Eğitim” olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.

(6) 29/06/2001 tarih ve 4702 sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu Kanunda geçen “İmtihan” ibaresi “sınav” olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.

(7) 29/06/2001 tarih ve 4702 sayılı Kanunun 22. maddesi ile, bu Kanunda geçen “İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulu” ibaresi “İl Mesleki eğitim Kurulu” olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.

b)       İl Sağlık Müdürü veya Temsilcisi,

c)       İl  Sanayi ve Ticaret Müdürü,

d)       Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanı veya Temsilcisi ile Mesleki eğitimin yapıldığı mesleklerle ilgili oda yöneticileri arasından Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığınca seçilecek üç üye,

e)       İl Ticaret Odası Başkanı veya Temsilcisi,

f)         İl Sanayi Odası Başkanı veya Temsilcisi,

g)       Sanayi ve ticaret odalarının ayrı ayrı kurulmadığı yerlerde, İl Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı veya Temsilcisi,     

h)       İlin,   mesleki eğitimden sorumlu Milli Eğitim  Müdür Yardımcısı,

i)         Kurulun sekreterya görevini yürüten okul müdürü,

j)         İlde faaliyet gösteren mesleki ve teknik eğitim okullarından ve kurumlarından birer yönetici,

k)        En fazla işçiyi temsil eden konfederasyonun o il için göstereceği işçi   sendikaları temsilcisi,

l)          Defterdar veya temsilcisi,

m)      Türkiye İş Kurumu İl müdürü veya Temsilcisi,

n)       Sosyal Sigortalar Kurumu Başkanlığı Sigorta Müdürü veya Temsilcisi, 

o)       En fazla işvereni temsil eden konfederasyonun, o il için göstereceği işveren sendikaları temsilcisinden,

oluşur.

           İl mesleki eğitim kurulu toplantılarına, gerekirse  başkanın isteği üzerine ilgili kurum temsilcileri de davet edilir.

           İl  mesleki eğitim kurulu toplantı ve çalışma esasları yönetmelikle belirlenir. 

           İl mesleki eğitim kurulunun kararları Valinin onayı ile uygulanır. Vali,  gerekli gördüğü hallerde il mesleki eğitim kuruluna başkanlık eder.                                                         

Görevleri                                                                  

            Madde 7 - İl   Mesleki Eğitim Kurulunun görevleri şunlardır:     

a) Muhtelif sektör ve branştaki  mesleki eğitim ihtiyacını il seviyesinde tespit etmek ve Bakanlığa sunmak,                                 

b) Bakanlıkça gönderilen mesleki eğitim çerçeve programlarının il ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi için Bakanlığa görüş bildirmek,            

c)  Mesleki eğitim uygulamalarında ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümüne yardımcı olmak,                                                       

d) Bu Kanun hükümlerinin il seviyesinde eksiksiz yerine getirilmesi için  gerekli tedbirleri almak,                                                      

 e)  Mesleki Eğitim konularında valilikçe gönderilecek konuları incelemek ve sonuçlandırmak,                                                   

f) İldeki   mesleki eğitim uygulamalarını takip etmek ve değerlendirmek. Bu konu ile ilgili yıllık çalışma raporunu hazırlamak ve Bakanlığa sunmak.                                                                            

Kapsama Alma                                                               

            Madde 8 - İlin Bakanlıkça Kanun kapsamına alınma kararının yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde "İl   Mesleki Eğitim Kurulu" kurulur.          

 ÜÇÜNCÜ KISIM                                      

                                      Çıraklık, Kalfalık ve İşletmelerde Mesleki Eğitim                                                                             

BİRİNCİ BÖLÜM                                     

                                            Çıraklık ve Kalfalık Eğitimi                                                                                                         

Aday çırak                                                                 

            Madde 9 – (Değişik : 16/08/1997 – 4306 K/8 md.) İlköğretimi⁽⁸⁾   bitirmiş olanlar, bir mesleğe hazırlık amacı  ile çıraklık dönemine kadar işyerlerinde aday çırak olarak (Değişik : 16/08/1997 – 4306 K/6 md.) eğitilebilirler.⁽⁹⁾

^{(8)16/08/1997 tarih ve 4306 sayılı Kanunun 8. nci maddesi ile, bu Kanunda geçen “ilkokul” ibaresi “ilköğretim” olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.}

^{(9)      16/08/1997 tarih ve 4306 sayılı Kanunun  6 ncı maddesi ile, bu Kanunda geçen “eğitilirler” ibaresi “eğitilebilirler” olarak değiştirilmiş olup metne  işlenmiştir.}   

Çıraklık şartları                                                          

            Madde 10 - Çırak olabilmek için aşağıdaki şartlar aranır.                  

        a) (Değişik:  16/08/1997 – 4306 K/6 md)  14 yaşını⁽¹⁰⁾ doldurmuş olmak,  19 yaşından gün almamış olmak.                 

        b) En az (Değişik : 16/08/1997 – 4306 K/8 md)  ilköğretim okulu⁽¹¹⁾  mezunu olmak.                                    

        c) Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya  uygun olmak.

            ( Ek : 29/06/2001 – 4702 K/9 md.) Ancak 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.

Ağır, tehlikeli veya özellik arz eden mesleklere alınacak çırakların öğrenim ve yaş durumu ilgili kuruluşların görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.       

            Aday çırak ve çırakların statüleri                                         

            Madde 11 - Aday çırak ve çırak; öğrenci statüsünde olup, öğrencilik haklarından yararlanır. Bunlar işyerinde çalışan (Değişik : 29/06/2001- 4702 K/22. md.) personel ⁽¹²⁾  sayısına dahil edilmezler.    

            Eğitim ve çalışma                                                           

             Madde 12 – (Değişik  birinci fıkra 29/06/2001 – 4702 K/10 md.)  Aday çırak ve çıraklar, mesleğin özelliğine göre haftada 8 saatten az olmamak üzere,  genel ve mesleki eğitim görürler. Bu eğitime katılmaları için aday çırak ve çırak öğrencilere  ücretli izin verilir.   Mevsime göre özellik arzeden mesleklerde teorik ve pratik eğitim belirli aylarda bloklaştırılmış olarak yapılabilir.

(Değişik ikinci fıkra: 29/06/2001 – 4702 K/10 md.)     Aday çırak ve çıraklar,pratik eğitimlerini işyerlerinde, işyerindeki eksik kalan pratik eğitimleri ile teorik eğitimlerini mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında veya  Bakanlıkça   uygun  görülen işyerlerinin eğitim birimlerinde yapar.   Teorik ve pratik eğitim birbirlerini tamamlayacak şekilde planlanır ve yürütülür.

            Pratik eğitim, hazırlanmış eğitim programlarına göre, işyerinin ve mesleğin özelliklerine uygun olarak usta öğreticinin gözetiminde yapılır. Pratik eğitimde 1475 sayılı İş Kanununun 69 uncu maddesi hükmü göz önünde bulundurulur.      

            Çıraklık eğitiminin esas ve usulleri yönetmelikle düzenlenir.              

            Sözleşme yapılması                                                          

            Madde 13 – (Değişik birinci fıkra 29/06/2001 – 4702 K/11 md.) Bu Kanun kapsamında bulunan il ve mesleklerde faaliyet gösteren işyerleri, Bakanlıkça tespit edilecek  illerde ve meslek dallarında 19 yaşından gün almamış kişileri çıraklık sözleşmesi yapmadan çalıştıramazlar. Mesleki ve teknik eğitim  okul ve kurumlarının örgün eğitim programlarından mezun olanlar ve kalfalık belgesi sahipleri bu hükmün dışında tutulur.

İşyeri sahibi, aday çırağı ve çırağı çalıştırmaya başlamadan önce bunların  velisi veya vasisi veya reşit ise kendisi ile yazılı çıraklık sözleşmesi yapmak zorundadır.                                                                    

            Çıraklık sözleşmesi; çırağın sözleşme süresi içinde reşit olması halinde, çırağın rızasıyla, işyeri sahibinin değişmesi halinde yeni işyeri sahibi aynı  mesleği sürdürüyorsa ve rızasıyla devam eder, aynı mesleği sürdürmüyorsa sözleşme feshedilir. Fesih halinde çırağın önceki çalışmaları geçerli olup; yeni yapacağı çıraklık sözleşmesi ile çıraklık statüsünü devam ettirerek çıraklık süresini ve eğitimini tamamlar.                                                      

            (Değişik dördüncü fıkra: 29/06/2001 – 4702 K/11 md.) Bu Kanunun uygulandığı yer ve meslek dallarında 818 sayılı Borçlar Kanununun çıraklık sözleşmesine dair hükümleri ile on sekiz yaşını doldurduktan sonra sözleşmesi devam eden çıraklar hakkında 1475 sayılı İş Kanununun, İşçi Sağlığı ve Güvenliği başlıklı beşinci bölümünde yer alan  hükümleri dışındaki  hükümler uygulanmaz. 

_________________________________

(8)     16/08/1997 tarih ve 4306 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi ile, bu kanunda geçen “13 yaşını” ibaresi “14 yaşını” olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.

(9)     16/08/1997 tarih ve 4306 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile, bu kanunda geçen “ilkokul ile ortaokul” ibareleri  “ilköğretim okulu” olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.

(10)  29/06/2001 tarih ve 4702 sayılı Kanunun 22.  maddesi ile, bu kanunda geçen “işçi” ibaresi “personel” olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.

            Çıraklığa başlama ve çıraklık süresi                                       

            Madde 14 - Çıraklığa bir deneme dönemi ile başlanır. Bu dönem mesleğin özelliğine göre bir aydan az, üç aydan fazla olamaz. Bu süre Bakanlıkça tespit edilir. Deneme döneminden sonra taraflar 10 gün içinde ilgili (Değişik: 29/06/2001 – 4702 K/22 md.) mesleki eğitim merkezi⁽¹³⁾ müdürlüğüne başvurmadığı takdirde çıraklık sözleşmesi kesinleşir ve bu dönem çıraklık süresinden sayılır. Deneme döneminde ücret ödenir. Aday çıraklıktan çıraklığa geçenler deneme dönemini yapmış sayılırlar.                          

            (Değişik ikinci fıkra : 29/06/2001 – 4702 K/12 md.)  Meslekler itibariyle çıraklık eğitimine girişte aranan eğitim düzeyi ve çıraklık süresi ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri de alınarak Bakanlıkça en az iki, en çok dört yıl olarak belirlenir. Bu süre kesintisiz olarak devam eder. Yıllık izin dışındaki iki aydan fazla devamsızlıklar çıraklık süresine eklenir.

                (Ek: 29/06/2001-4702 K/12 md.) Lise ve daha üst düzeyde genel eğitimden sonra çıraklık eğitimine başlayanlar için eğitim süresi, mesleklerindeki çıraklık eğitimi süresinin yarısına kadar kısaltılabilir. Bu sürenin ne kadar kısaltılabileceği, ilgili meslek kuruluşunun teklifi ve Mesleki Eğitim Kurulunun uygun görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.

                (Ek: 29/06/2001-4702 K/12 md.) Ayrıca, mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında uygulanan örgün eğitim programlarının herhangi bir kademesinden ayrılanlar ile yaygın eğitim programlarını tamamlayarak belge veya sertifika alanlardan, kendi alanlarında çıraklık eğitimine başlayanlar için çıraklık eğitim süresi daha önce aldığı mesleki eğitimi programının içeriği ile devam edeceği çıraklık eğitimi programının içeriği değerlendirilerek Bakanlıkça belirlenir.   

            Usta öğretici bulundurma şartı                                             

   Madde 15 - Aday çırak ve çırak almak için işyerinde usta öğretici bulunması şarttır.                                                                        

            Kalfalık sınavı                                                      

            Madde 16 - Kalfa adayının mesleği ile ilgili bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarına iş hayatınca kabul edilebilir seviyede sahip olup olmadığı kalfalık sınavı  ile tespit edilir.                                                        

            Çıraklar kabul edilebilir mazeretleri dışında çıraklık eğitimi süresi sonunda açılacak ilk kalfalık sınavına  girmek zorundadırlar.                  

            Sınav komisyonunun teşkili ile sınavın  esasları ve usulleri yönetmelikle düzenlenir.                                                               

            Çıraklık sözleşmesi ilk kalfalık sınavını  izleyen ikinci kalfalık sınavının  tamamlanması ile sona erer. Sözleşmenin sona ermesini takip eden aybaşından itibaren Bakanlıkça çıraklar için ödenen her türlü sigorta primlerinin ödenmesine son verilir.                                                             

            Kalfa unvanını kullanma ve işyeri değiştirme                               

            Madde 17 - Bu Kanuna göre kalfalık hakkını elde edenlere kalfalık belgesi  verilir. Kalfalık belgesi bulunmayanlar kalfa unvanı ile çalışamaz ve çalıştırılamazlar. Bu belgeye sahip olanlar, kalfalık unvanı kullanılmayan işyerlerinde dengi işlerde çalıştırılırlar.                                                  

            507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamındaki işyerlerinde çalışarak kalfa olanlar en az bir yıl o işyerinde çalışırlar.                      

             Bu sürenin sonunda işyerini değiştirmek isteyen kalfaya üç ay önce başvurmak kaydıyla, o işyeri çıkma izni verir.                                           

             Çıkma izni olmadan başka işyerleri kalfayı işe alamazlar.                  

            Kalfaların işten ayrılmalarını gerektiren hususlar yönetmelikle belirlenir.

İKİNCİ BÖLÜM                                

İşletmelerde Meslek Eğitimi                       

            Madde 18 – (Değişik : 29/06/2001 –4702 K/13 md.) Yirmi ve daha fazla personel  çalıştıran işletmeler, çalıştırdıkları personel  sayısının yüzde beşinden az, yüzde onundan fazla olmamak üzere, mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumu   öğrencilerine beceri eğitimi yaptırır. Öğrenci sayısının tespitinde kesirler tama iblağ olunur.                   

            Deprem, sel ve yangın gibi tabi afetler sonucu yörede faal durumda kalan işletmelerin eğitim olanakları dikkate alınarak, bu işletmeler için yukarıda belirtilen oranlar, il mesleki eğitim kurulunun teklifi ve Bakanlığın onayı ile değiştirilebilir.

______________________________________

(13) 29/06/2001 tarih ve 4702 sayılı kanunun 22. maddesi ile, bu kanunda geçen “Çıraklık Eğitimi Merkezi” ibaresi “Mesleki Eğitim Merkezi” olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.

Mesleki eğitim kapsamına alınıp alınmadığına bakılmaksızın yirmiden az personel çalıştıran işletmelerde mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrencilerine bu Kanunun ilgili hükümlerine göre beceri eğitimi yaptırabilirler.

Vardiya usulü veya mevsimlik olarak faaliyet gösteren işletmelerde eğitim görece öğrenci sayısının tespitinde gündüz vardiyasında veya faaliyet gösterdiği mevsimde çalışan personel sayısı esas alınır.

Bu Kanun kapsamına giren illerde 20 ve daha fazla personel çalıştıran işletmeler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Müdürlüklerince  her yıl Şubat ayı içerisinde İl   Mesleki Eğitim Kuruluna bildirilir. Beceri eğitimi yaptıracak Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı işletmeler, Bakanlık ve Milli Savunma Bakanlığınca birlikte belirlenir.                                

            İşletmelerdeki personel  sayısının tespitinde her yılın Ocak ayı, yaz mevsiminde faaliyet gösteren işletmelerde Temmuz ayı  esas alınır. Beceri eğitimi uygulamasına da öğretim yılı başında başlanır.                    

            İşletmelerde mesleki eğitim uygulaması kapsamına alınacak iller ve meslekler, Mesleki Eğitim Kurulunun görüşü doğrultusunda   Bakanlıkça tespit edilir.                                     

            Bu madde kapsamında 10 ve daha fazla öğrenciye beceri eğitimi yaptıracak işletmeler bu amaçla bir eğitim birimi kurar. Bu birimde yapılan eğitim için alanında  ustalık yeterliğine sahip ve iş pedogojisi eğitimi almış usta öğretici veya eğitici personel  görevlendirilir.                                                          

            Eğitim programları                                                          

            Madde 19 - İşletmelerde uygulanacak ağır ve tehlikeli işlerde yapılacak eğitim dahil meslek eğitimi programları   Mesleki Eğitim Kurulunun görüşü alınarak Bakanlıkça tespit edilir.                                          

            Teorik eğitim                                                              

             Madde 20 – (Değişik : 29/06/2001 – 4702 K/14 md.) İşletmelerde beceri eğitimi gören öğrencilerin teorik eğitim,  mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında veya işletmelerin eğitim birimlerinde yapılır.   Çalışma saatleri içinde yapılacak teorik eğitim haftada oniki saatten az olamaz.  Bu eğitim yoğunlaştırılmak   suretiyle de yapılabilir.   Teorik eğitim günlerinde öğrenciler ücretli izinli sayılır.

Mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında ve işletmelerde yapılan mesleki eğitimine ilişkin   esas ve usuller ile sınavların yapılış şekilleri, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.                     

            İşyeri şartlarına uyma                                                     

            Madde 21 - İşletmelerde beceri eğitimi gören öğrenciler, işyerlerinin şartlarına ve çalışma düzenine uymak zorundadırlar.                                

            Eğitimin devamı                                                            

            Madde 22 – (Değişik birinci fıkra: 29/06/2001 –4702 K/15 md.)  İşletmelerde grev ve lokavt uygulaması deprem, yangın ve sel gibi afetler olması halinde mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumu öğrencileri eğitimlerini kendi mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarında sürdürür.

            İşletmeler beceri eğitimi başladıktan sonra personel  sayısında azalma olması halinde de,eğitime alınan öğrenciler okuldan mezun oluncaya kadar eğitimi devam   ettirirler.                                                                    

            Beceri eğitimi yaptırabilecek diğer işletmeler                             

            Madde 23 - Bakanlıkça "İşletmelerde mesleki eğitimi" kapsamına alınıp alınmadığına bakılmaksızın (Değişik: 29/06/2001 – 4702 K/22 md.) yirmi ve daha fazla personel⁽¹⁴⁾  çalıştıran işletmelerde, teknik lise ve meslek lisesi öğrencilerine bu Kanunun ilgili hükümlerine göre beceri eğitimi yaptırabilirler.                                                                  

            Mesleki eğitime katılma payı                                                

             Madde 24 - Yirmi ve daha fazla personel  çalıştıran ve Bakanlıkça işletmelerde mesleki eğitim kapsamına alınan, ancak, beceri eğitimi yaptırmayan işletmeler,  beceri eğitimi yaptırması gereken her öğrenci için eğitim süresince her ay  18 yaşını bitirenlere ödenen asgari ücretin  2/3'ü nispetinde fon⁽¹⁵⁾ hesabına para yatırmakla yükümlüdürler.                                                      

_______________________________________

(14)  29/06/2001 tarih ve 4702 sayılı Kanunun 22. maddesi ile bu kanunda geçen “50 ve daha fazla işçi” ibaresi “ yirmi ve daha fazla personel” olarak değiştirilmiş olup metne işlenmiştir.

(15)  20/06/2001 tarih ve 4684  sayılı Kanunun 10. maddesi ile “fon” ibaresi  01/01/2002 tarihinden itibaren “saymanlık”  olarak değiştirilmiştir. 

Mesleki eğitim şartlarına sahip olan işletmelere Bakanlıkça öğrenci gönderilememesi halinde bu işletmeler, fona⁽¹⁶⁾  katılma payı ödemezler.                 

            Bu sayının tespitinde görev ve çalışma statüsüne bakılmaksızın işyerinde   1475 sayılı İş Kanununa tabi olarak çalıştırılan personel sayısı dikkate alınır.

                       ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                  

Ücret, Sosyal Güvenlik ve izin        

            Ücret ve Sosyal Güvenlik                                                   

            Madde 25 - Aday çırak, çırak ve işletmelerde meslek eğitimi gören öğrencilere ödenecek ücret ve bu ücretlerdeki artışlar; aday çırak veya çırağın velisi  veya vasisi veya kişi reşit ise kendisi; öğrenciler için okul müdürlüğü ile  işyeri sahibi arasında Bakanlıkça belirlenen esaslara göre düzenlenecek sözleşme ile tespit edilir. Ancak, işletmelerde meslek eğitimi gören öğrenci, aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin  % 30'undan aşağı ücret ödenemez.           

            Aday çırak, çırak ve öğrencinin eğitimi sırasında işyerinin kusuru halinde  meydana gelecek iş kazaları ve meslek hastalıklarından işveren sorumludur.     

            Aday çırak, çırak ve öğrencilere ödenecek ücretler her türlü vergiden müstesnadır.                                                                      

            Aday çırak, çırak ve işletmelerde meslek eğitimi gören öğrencilere sözleşmenin akdedilmesi ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun iş kazaları ve meslek hastalıkları ile hastalık sigortaları hükümleri uygulanır. Sigorta primleri 1475 sayılı İş Kanununun 33 üncü maddesi gereğince bunların yaşına uygun asgari ücretin  % 50'si üzerinden Bakanlık bütçesine konulan ödenekle karşılanır.     

            Aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında  506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 23,24,35 ve 42 nci maddeleri hükümleri  uygulanmaz. Ayrıca bunlara aynı Kanuna göre işgöremezlik ödenekleri bağlanacak sürekli işgöremezlik gelirine esas olacak günlük kazançların tespitinde sigorta primine esas tutulan ücret dikkate alınır.                                      

             İzin                                                                       

            Madde 26 - Aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere işletmelerce her yıl tatil aylarında bir ay ücretli izin verilir.  Ayrıca mazeretleri kabul edilenlere okul müdürlüğünün görüşü alınarak bir aya kadar ücretsiz izin de verilebilir.                                                                                                             

DÖRDÜNCÜ KISIM                                 

Ustalık                                    

            Ustalık eğitimi                                                             

            Madde 27 - Kalfalık yeterliğini kazanmış olanların mesleki yönden gelişmelerini ve bağımsız işyeri açabilmelerini temin için gerekli yeterlikleri kazandırmak gayesiyle Bakanlıkça ustalık eğitimi kursları düzenlenir.               

            Bu kursların kapsam ve süreleri   Mesleki Eğitim Kurulunun görüşü alınarak Bakanlıkça tespit edilir.

            Kurslar çalışma saatleri dışında açılır. 

            Ustalık sınavı  

            Madde 28 - a) Ustalık sınavı, adayın, kendi mesleğinde usta olarak çalışabilmesi için gerekli bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını mal ve hizmet üretiminde iş hayatınca kabul edilebilir standartlara göre bağımsız olarak uygulayıp uygulayamadığını ölçmek amacı ile düzenlenir.                                  

            Sınavın  esas ve usulleri yönetmelikle düzenlenir.                        

            b) (Değişik : 29/06/2001 – 4702 K/16 md.) Kalfaların, ustalık sınavlarına girebilmesi için mesleklerin özelliğine göre Bakanlıkça belirlenecek süre kadar çalışmış ve ustalık eğitimi kurslarını başarı ile tamamlamış olmaları gerekir.                                                            

            c) Kalfalık yeterliğini kazanmış olup mesleklerinde en az beş yıl çalışmış  olanlar ustalık sınavlarına doğrudan katılabilirler.                         

____________________________________________________________________________________

(16)  20/06/2001 tarih ve 4684 sayılı kanunun 10. maddesinde “fona” ibaresi 01/01/2002 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.

             Bu sınavları başarı ile tamamlayanlara ustalık belgesi verilir. Ustalık belgesi bulunmayanlar usta unvanı ile çalışamaz ve çalıştırılamazlar.

            Meslek lisesi mezunları için ustalık                                       

            Madde 29 – (Değişik : 29/06/2001 – 4702 K/17 md.) En az üç yıl süreli mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarından veya mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarından mezun olanlar, Bakanlıkça düzenlenen ustalık eğitimi kurslarına katılabilecekleri gibi doğrudan da ustalık sınavlarına girebilir.

Bu kursların kapsam ve süreleri ile sınavların esas ve usulleri Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Ustalık unvanının kullanılmadığı mesleklerde çalışanlara, ustalık belgesinin hak, yetki ve sorumluluklarını taşıyan belge aynı esaslara göre verilir.

Mesleki ve teknik orta öğretim kurumu veya mesleki ve teknik eğitim merkezi mezunlarından alanlarında Bakanlığa bağlı iki yıllık bir yaygın eğitim kurumundan belge alanlara doğrudan ustalık belgesi verilir. 

            İşyeri açma                                                                 

            Madde 30 – (Değişik : 29/06/2001 4702 K/18 md.) Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilir.                                          

            Bu kanun kapsamına alınan il ve mesleklerde; belediyeler ve işyeri açma izin vermeye yetkili diğer kurum ve kuruluşlar işyeri açacaklardan, meslek odaları ise işyeri sahibi olarak üye kaydını yaptıracaklardan, ustalık  belgesi istemek zorundadır.                                                          

             Bu işyerlerinde alanında mesleki eğitim almış olanlar istihdam edilir. İstihdam edilenlerin almaları gereken eğitimin seviyesi, türü ile halen çalışanların durumu Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

İşyeri sahipleri veya o işyerinde çalışan  ustalık belgesi sahipleri, ustalık belgelerini  işyerlerine asar.                  

            Ustalık belgesi sahibi olanlar bu haklarını 18 yaşını tamamlayana kadar  kullanamaz.                                                                  

            Teknik lise mezunları veya mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumlarının dört yıllık eğitim programlarından mezun olanlara ustalık belgesi yetki ve sorumluluklarını taşıyan, mesleklerinde bağımsız İşyeri Açma Belgesi verilir.          

            Usta öğreticilik                                                           

            Madde 31 - Ustalık yeterliğini kazanmış olanlar Bakanlıkça açılacak  iş pedagojisi kurslarını başarıyla tamamladıkları takdirde kendilerine usta  öğreticilik belgesi verilir.                                                   

                   BEŞİNCİ KISIM                                

  Mesleki  Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma Fonu    

            Kuruluş                                                                    

            Madde 32 - 1. Örgün, çıraklık ve yaygın eğitim yoluyla mesleki ve teknik  eğitimin yaygınlaştırılması, yetiştirilen insan gücünün sayı ve kalite olarak  artırılması, çıraklık eğitimi dahil örgün ve yaygın mesleki ve teknik eğitimin   bütün olarak desteklenip geliştirilmesi, mesleki ve teknik alanda iş öncesi ve   hizmet içi eğitim programlarının kamu ve özel bütün işyerlerinde verimliliği artırıcı ilkeler gözetilerek yürütülmesini sağlamak gayesiyle;                 

            Bakanlık emrinde ve Merkez Bankası nezdinde "Mesleki   Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma Fonu" kurulmuştur.                         

            2. Fonun kaynaklarını;                                                       

            a) Her yıl Bakanlık bütçesine bu maksatla konulacak ödenek,                

b) 27/11/1984 tarihli ve 84/8800 sayılı Kararnamenin Eki Kararla kurulan  "Geliştirme ve Destekleme Fonu"ndan Bakanlar Kurulunca bu fon gelirinin % 10'undan az olmamak üzere belirlenecek miktarda yapılacak aktarmalar,        

            c) Bakanlık bünyesinde bulunan döner sermaye işletmelerinin karları,       

             d) Bakanlığa bağlı kurumlarda eğitim öğretimde üretilen malların satışından elde edilen hasılatlar,

            e) (Değişik: 25/6/1992 – 3824 K/25 md.) Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri ile sorumluları tarafından hesaplanan gelir ve kurumlar vergileri üzerinden ayrıca ödenen fon payı hasılatından, Bakanlar  Kurulu Kararı ile belirlenen oranda ayrılacak pay,                             

            f) 5590 sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Deniz Ticaret Odaları, Ticaret Borsaları ve Türkiye Ticaret,  Sanayi,  Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği Kanununa 2567 sayılı Kanunla eklenen ek 3 üncü madde gereğince odalar, borsalar ve birlikler tarafından eğitim gayesiyle bütçelerinden ayrılan payların % 50'si,                                                                  

            g) 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanununa 3153 sayılı Kanunla eklenen ek 6 ncı madde gereğince, esnaf ve küçük sanatkar dernekleri, birlikleri federasyonları ve konfederasyonları tarafından eğitim gayesiyle gayri safi gelirlerinden ayrılan payların % 50'si,                                          

             h) 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 44 üncü maddesine göre işçi sendika ve konfederasyonlarınca gelirlerinden eğitim maksadıyla ayrılan payların % 25'i,  

            i) 2821 sayılı Kanuna göre faaliyette bulunan işveren sendika ve konfederasyonlarının bir önceki yıl aidat gelirlerinin % 5'i nispetinde ayıracakları paylar,                                                                         

            j) 492 sayılı Harçlar Kanununun 108 inci maddesi ile aynı Kanuna bağlı (8) sayılı tarifenin VII numaralı pozisyonunda yazılı diploma harçları. Bu harçlar makbuz karşılığında ödenir. Bunun şeklini ve Fona ödenmesiyle ilgili usul ve esasları düzenlemeye Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.                    

            (Değişik:  25/6/1992 – 3824 K/25 md.) Yukarıda f,g,h,i ve j bentlerinde sorumlu tutulanlar tarafından hesaplanarak ödenmesi gereken fona ait meblağ hakkında 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun  hükümleri uygulanır.                                                           

            k) Fonun mal varlığından elde edilen gelirler,                             

            l) Bağış,yardım ve diğer gelirler,                                         

            Teşkil eder.                                                               

            Bağış ve yardımlar hariç mükellef veya sorumlularca fona yapılan ödemeler,  vergi uygulamasında gider yazılamaz.                                            

            3. Fon kaynaklarının kullanımı;                                            

             a) Çıraklık, Örgün ve Yaygın Mesleki ve Teknik Öğretim Kurumlarında görevli yönetici, öğretmen,  uzman ve kadrolu ve kadrosuz usta öğreticilerin nitelik ve  niceliklerinin yükseltilmesi için yurt içi ve yurt dışında eğitilmeleri,       

             b) Mesleki ve teknik eğitim metotları ve araçlarının araştırılması, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması,                                                  

            c) Çıraklık, örgün ve yaygın mesleki ve teknik eğitim kurumlarının atölye  ve labaratuvarları için makine, araç, takım ve teçhizat satın alınması;gerektiğinde kiralanması, bunların tamir ve bakımı,                                       

             d) Çıraklık, örgün ve yaygın mesleki ve teknik eğitim kurumlarında görevli  kadrolu ve kadrosuz atölye ve meslek dersi öğretim elemanlarına asli görevi dışında, okulda ve işyerlerinde yapılan eğitimle ilgili normal maaş ve ücretlerine ilave ek ücret ödenmesi,                                                  

            e) Çıraklık, örgün ve yaygın mesleki ve teknik eğitimle ilgili her türlü yayınların hazırlatılması, tercümesi, çoğaltılması, satın alınması ve dağıtılması, 

            f) Çeşitli mesleklerde çalışmakta olanlara hizmet içinde ve mesleklerinde gelişmeleri için gerekli bilgi ve becerilerin kazandırılması için Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarında kurslar, seminerler ve eğitim programları  düzenlenmesi,                                                                   

            g) İş öncesi eğitimi, yaygın ve çıraklık eğitimi,                          

             h) Çıraklık, mesleki ve teknik eğitim yapan kurumları teşvik,              

             i) Çıraklık, mesleki ve teknik eğitimin geliştirilmesine yönelik araştırmaların desteklenmesi,                                                           

            j) Mesleki Eğitim Kurulu ile İl  Mesleki Eğitim Kurulu toplantılarına katılan başkan, üye, müşavir üye, sınav  ve mesleki ihtisas   komisyonu üyelerine yolluk ve huzur hakkı,                                     

            k) 3423 sayılı Kanunla kurulan mesleki ve teknik öğretim okulları döner  sermayelerinin artırılması,                                                    

             l) Meslek kurslarından, Bakanlıkça tespit edilen kurslara katılan kursiyerlere, kursa devam ettikleri sürece asgari ücretin % 30'u oranında destekleme yardımı,                                                                            

            m) Bu Kanunla kurulan Mesleki ve Teknik Eğitim Araştırma Geliştirme Merkezi Döner Sermayesine tahsis edilecek sermaye,                                     

            Harcamalarında kullanılır.           

            4. Fondan yapılacak harcamalar,1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 832 sayılı Sayıştay Kanunu hükümlerine tabi olmadan yapılır.                                                                   

            5. Fonun denetimi; Sayıştay ve Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile Bakanlıkça belirlenecek birer üyeden meydana gelecek komisyon tarafından yapılır.                                

            6.Fonun; yönetim, işleyiş ve kullanılma usul ve esasları ile fona ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.          

            7.  Mesleki   Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma Fonu;   

                 a) Kurumlar Vergisinden (iktisadi işletmeler hariç)                       

                 b) Yapılacak bağış ve yardımlar nedeniyle Veraset ve İntikal Vergisinden,  

                 c) Yapacağı her türlü muameleler dolayısıyla Damga Vergisinden,            

                 d) Faiz gelirleri, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisinden,       

                 Muaftır.                                                                   

                (32 nci maddenin yukarıdaki şekli, 20/06/2001 – 4684 K/10 md. İle 01/01/2002 tarihinden itibaren tamamı aşağıdaki gibi değiştirilmiştir.)

Mesleki eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma Faaliyetlerinin Desteklenmesi

                Kuruluş

                Madde 32- a) Çıraklık, mesleki ve teknik eğitimi geliştirme ve yaygınlaştırma hizmet ve faaliyetlerinde kullanılmak üzere;

1)       Bakanlık bünyesinde bulunan döner sermaye işletmelerinin kârları,

2)       Bakanlığa bağlı kurumlarda eğitim öğretimde üretilen malların satışından elde edilen gelirler,

3)       Bağış, yardım ve diğer her türlü gelirler,

Milli Eğitim Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılır. Yatırılan bu tutarlar Maliye Bakanlığınca bir yandan genel bütçeye özel gelir, diğer yandan Bakanlık bütçesinde açılacak tertiplere özel ödenek kaydedilir. Bu suretle ödenek kaydedilen miktarlardan yılı içerisinde harcanmayan tutarları ertesi yıl bütçesine devren özel gelir ve ödenek kaydetmeye Maliye Bakanı yetkilidir.

b) Çıraklık, mesleki ve teknik eğitimi geliştirme ve yaygınlaştırma hizmet ve faaliyetlerinde kullanılmak üzere Bakanlık bütçesine özel ödenek kaydedilen bu tutarlar aşağıdaki hizmetlerin yerine getirilmesinde kullanılır.

1) Çıraklık, örgün ve yaygın mesleki ve teknik öğretim kurumlarında görevli yönetici, öğretmen,  uzman, kadrolu ve kadrosuz usta öğreticilerin nitelik ve niceliklerinin yükseltilmesi için yurt içinde eğitilmelerinde,

2) Mesleki ve teknik eğitim metotlarının ve araçlarının araştırılması, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasında,

3)       Çıraklık, örgün ve yaygın mesleki ve teknik öğretim kurumlarının atölye ve labaratuvarları için makine, araç, takım ve teçhizat alınması; gerektiğinde kiralanması, bunların bakım ve tamirinde,

4)       Çıraklık, örgün ve yaygın mesleki ve teknik eğitim kurumlarında görevli kadrolu ve kadrosuz atölye ve meslek dersi öğretim elemanlarına asli görevleri dışında, okulda ve işyerlerinde yapılan eğitimle ilgili normal maaş ve ücretlerine ilave ek ücret ödenmesinde,

5)       Çıraklık, örgün ve yaygın mesleki ve teknik eğitimle ilgili her türlü yayınların hazırlatılması, tercümesi, çoğaltılması, satın alınması ve dağıtılmasında,

6)       Çeşitli mesleklerde çalışmakta olanlara hizmet içinde ve mesleklerinde gelişmeleri için gerekli bilgi ve becerilerin kazandırılması için Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarında kurslar, seminerler ve eğitim programları düzenlenmesinde,

7)       İş öncesi eğitimi, yaygın ve çıraklık eğitiminde,

8)       Mesleki Eğitim Kurulu ile İl Mesleki Eğitim Kurulu toplantılarına katılan başkan, üye, müşavir üye, sınav ve mesleki ihtisas komisyonu üyelerine Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine tespit edilecek miktarda verilecek yolluk ve huzur hakkı ödemelerinde,

 Çıraklık, mesleki ve teknik eğitimi teşvik                                 

            Madde 33 - Bu Kanun kapsamına giren işyerlerinde Kanunda belirtilen sınırlar içerisinde ve Bakanlıkça tespit edilen esas ve ölçülere göre çırak, teknik ve meslek lisesi öğrencilerine beceri eğitimi yaptıran gerçek ve tüzelkişilere Gelir ve Kurumlar Vergilerinden fona ödedikleri meblağın % 50'si teşvik primi olarak fondan iade olunur.                                                     

            Bakanlar Kurulu bu oranı yükseltmeye ve indirmeye yetkilidir.Bu geri ödemede bir önceki vergilendirme döneminde fona ödenen meblağ esas alınır.   (Bu madde 20/06/2001 – 4684 K/10 md. İle 01/01/2002 itibaren  yürürlükten kaldırılmıştır.)                                                                                                                                                                  

   ALTINCI KISIM                                   

Çeşitli Hükümler                                

            Sanayi sitelerinde çıraklık eğitimi kurumları                              

             Madde 34 - Sanayi ve Ticaret Bakanlığı; bakanlıkla koordineli olarak sanayi sitelerinde çıraklık eğitimi kurumlarının yer almasına yardımcı olur.            

             Denklik                                                                    

            Madde 35 – (Değişik 29/06/2001 4702 K/19 md.) Kapsamı, şartları ve süresi Bakanlıkça belirlenecek telafi eğitimine katılan ve bu eğitim sonunda yapılacak sınavlarda başarılı olan kalfa, usta ve genel lise mezunlarına, bitirdikleri meslek alanının diploması verilir.             

            Yabancı ülkelerden ve ülkemizdeki mesleki eğitim kuruluşlarından, Bakanlığa bağlı mesleki ve teknik eğitim  okulu  ve kurumları ile denkliği Bakanlıkça kabul edilen diğer Bakanlıklara bağlı okul ve kurumlardan alınmış sertifikalar ve belgeler çıraklık, kalfalık ve ustalık eğitimine geçişte    değerlendirilir.                                                               

    Denklikle ilgili esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.                 

            Eğitim giderleri                                                            

            Madde 36 - Aday çırak, çırak, kalfa ve işletmelerde mesleki eğitimde kamu ve  özel kuruluşlarca yapılan teorik ve pratik eğitim giderleri kendi kurum ve kuruluşlarınca, işyerlerinde yapılan pratik eğitimin giderleri ise işyerlerince  karşılanır.                                                                    

            İşyerleri pratik eğitim için eğitim mahalli, sınavlar için sınav ortamı, araç ve gereç hazırlarlar.                                                      

            Meslek kursları                                                            

            Madde 37 - Bakanlık, örgün eğitim sisteminden ayrılmış, istihdam için gerekli yeterliklere sahip olmayan kişileri iş hayatında istihdam imkanı olan görevlere hazırlamak amacıyla meslek kursları düzenler. Kurslara katılanlar kursa devam ettikleri sürece bu Kanunun çırak ve öğrencilere verdiği haklardan  yararlanırlar.                                                                 

            Bakanlık, kursların düzenlenmesinde ilgili Bakanlık, kurum ve kuruluşlarla işbirliği yapar.      

            Geliştirme ve uyum kursları                                                

            Madde 38 - Yirmi  ve  daha  fazla personel   çalıştıran  işletmeler  çalıştırdığı  personelin  işindeki   verimini yükseltmek, yeni teknolojilere uyumunu ve mesleklerinde gelişmelerini sağlamak amacıyla çalışma saatleri dışında çeşitli kurslar açarlar ve aynı amaca yönelik diğer kurumlarca açılan kurslara katılmalarını sağlarlar.                                                                           

            İşletmeler;kurs programlarının hazırlanmasında,uygulanmasında ve değerlendirilmesinde Bakanlık, İş ve İşçi Bulma Kurumu ile işbirliği yaparlar. Kursların açılması ve işleyişine ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.        

            Özel eğitim kursları                                                       

            Madde 39 - Bakanlık, özel eğitime muhtaç kişilere iş hayatında geçerliliği  olan görevlere hazırlayıcı özel meslek kursları düzenler. Kursların düzenlenmesinde ve uygulanmasında bu kişilerin ilgi, ihtiyaç ve yetenekleri dikkate alınır.                                                                           

            Kurslara katılanlar kursa devam ettikleri sürece bu Kanunun çırak ve öğrencilere verdiği haklardan yararlanırlar.                                        

            Yolluk ve huzur hakkı                                                      

            Madde 40 -  Mesleki Eğitim Kurulu ile İl  Mesleki Eğitim Kurulu toplantılarına katılan başkan, üye, müşavir üye, sınav ve mesleki ihtisas komisyonu üyelerine kamu ve özel kurumlarda çalışıp çalışmadıklarına bakılmaksızın yolluk ve huzur hakkı ödenir.                              

            Bu ödemelerin miktarı Bakanlıkça tespit edilir ve fondan karşılanır.    ( Bu madde, 20/06/2001 – 4684  K/10 md. İle 01/01/2002 itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.)  

            Denetleme ve ceza                                                           

            Madde 41 – (Değişik birinci fıkra 29/06/2001  4702 K/20 md.)  Bu Kanun hükümlerine göre Bakanlığa bağlı eğitim kurumlarının dışında kamu ve özel kurum ve kuruluşlarında yapılan aday çırak, çırak ve kalfaların eğitimi ile işletmelerde yapılan mesleki eğitim, öğrencilerin bu eğitimden sorumlu işletmelerin bağlı olduğu oda veya birliklerin temsilcilerinin katılımı ile Bakanlıkça; iş ortamı, sosyal güvenlik,  iş güvenliği  ve sağlık şartları bakımından ise  Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca denetlenir. Denetimle ilgili raporlar valiliğe verilir. Raporlarda belirtilen hususlar valilikçe değerlendirilir ve gereği yapılır.

            Denetlemenin esas ve usulleri bu Bakanlıklarca müştereken çıkarılacak  yönetmelikle düzenlenir.                                                        

            Bu Kanunun; 9,10,12,13,14,15,17,20,22,25,26,28 ve 30 uncu maddelerindeki yükümlülükleri yerine getirmeyenlere ihtar cezası verilir. İhtarın tebliğinden itibaren 10 gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerden;               

            Kanunun;                                                                   

             a) (Değişik 29/06/2001 – 4702 K/20 md.) 9,10,25,26 ve 28 inci maddelerine aykırı davrananlara asgari ücretin bir aylık tutarı  kadar,                                                   

             b) (Değişik 29/06/2001 – 4702 K/20 md.) 12, 13, 14, 15, 17,20, 22 ve 30 uncu maddelerine aykırı davrananlar ile sözleşmeyi tek taraflı ve haksız olarak fesheden işletmeler  asgari ücretin bir aylık tutarının üçte ikisi kadar, 

            Para cezası verilir.                                                       

             Bu maddenin (a) ve (b) fıkralarında belirtilen asgari ücret 1475 sayılı İş  Kanununun 33 üncü maddesine göre tespit edilen fiil tarihindeki asgari ücrettir.

            Fiilin tekrarı halinde bu cezalar iki katına çıkarılır.                    

            Fiilin sürmesi halinde ise meslekten geçici men cezası verilir.            

            Cezalar mahallin mülki amirince uygulanır.                                 

            Verilen para cezalarına karşı cezanın tebliği tarihinden itibaren yedi gün  içinde yetkili Sulh Ceza Mahkemesinde itiraz edilebilir.                       

            İtiraz edilmeyen cezalar kesinleşir.                                       

             İtiraz, verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz.                    

             Para cezaları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun  hükümlerine göre tahsil edilir.                                                

             Bu Kanunun 30 uncu maddesine aykırı olarak açılan işyerleri durumun öğrenilmesinden itibaren İl   Mesleki Eğitim Kurulu ile ilgili mercilerin müracaatı üzerine mahallin mülki amirince yedi gün içinde kapatılır.           

            Mesleki ve Teknik Eğitim Araştırma ve Geliştirme Merkezi                    

            Madde 42 – Çıraklık, Mesleki ve Teknik Eğitim konularında Bakanlıkça ihtiyaç duyulan planlama, araştırma, geliştirme ve üretim hizmetlerini yapmak veya yaptırmak amacıyla doğrudan merkeze bağlı taşra kuruluşu olarak "Mesleki ve Teknik Eğitim Araştırma ve Geliştirme Merkezi" kurulmuştur.                           

            Merkezin döner sermaye hizmetleri için başlangıç sermayesi olarak 100 milyon lira tahsis olunur. Bakanlar Kurulu bu sermayeyi artırmaya yetkilidir. Sermaye;  "Mesleki Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma Fonu"ndan     karşılanır.   (Bu fıkra, 20/06/2001 4684 K/10 md. İle 01/01/2002 tarihinden itibaren yürürlükten kaldırılmıştır.)                                                             

            Merkezin kuruluş, yönetim, işleyiş ve döner sermaye hizmetlerine ilişkin hususlar ile merkezde görevlendirilecek personelin nitelik ve çalışma esas ve  usulleri tüzükle düzenlenir.                                                   

            Merkezde sözleşmeli personel çalıştırılabilir. Merkezde görevli sözleşmeli  personel dışındaki eğitim - öğretim sınıfı personeli; 2914 sayılı Yükseköğretim Kurulu Personel Kanunundaki esaslara göre Üniversitedeki emsalinin mali  haklarından aynen faydalandırılır.                                              

            Madde 43 - 3423 sayılı Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Mesleki ve Teknik Ögretim Okulları Döner Sermayesi Hakkında Kanunun birinci maddesine birinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.                    

            Okulların Döner Sermayelerinin toplamı 5 milyar liraya çıkarılmıştır. Bu miktar Bakanlar Kurulunca 10 katına kadar artırılabilir. Sermaye artırımları  Mesleki Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma Fonundan karşılanır.Döner sermaye işletme faaliyetlerinden elde edilecek karın en çok    üçte biri, bu karın gerçekleşmesine sağlayan personele katkıları oranında "üretimi teşvik primi"olarak dağıtılır. Ancak her personele verilecek primin  yıllık tutarı en yüksek asgari ücretin yıllık tutarından fazla olamaz.   Primin dağıtım esas ve usulleri çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.    

Mesleki ve Teknik Eğitim Merkezlerinin Kuruluşu

Ek Madde : 1- (Ek : 29/06/2001 –4702 K/21 md.) Öncelikle, Bakanlıkça belirlenecek küçük yerleşim birimlerinde olmak üzere, mesleki ve teknik eğitim merkezileri kurulur. Bu merkezlerde, mesleki ve teknik eğitim alanında orta öğretim diploması, sertifika ve belge veren programlar uygulanır.

Mesleki ve teknik eğitim merkezlerinin kurulmasına, eğitim, öğretim, yönetim ve üretim ile ilgili her türlü iş ve işlemlere ilişkin esas ve usuller Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

            Kaldırılan hükümler                                                        

            Madde 44 - a) 20/6/1977 tarih ve 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanunu; 

 b) 17/6/1938 tarih ve 3457 sayılı Sınai Müesseselerde ve Maden Ocaklarında Mesleki Kurslar Açılmasına dair Kanun;         yürürlükten kaldırılmıştır.                                   

            Kalfalık ve ustalık belgesi verilmesi                                      

            Geçici Madde 1 - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte;                     

            a) Bakanlıkça tesbit edilen meslek dallarında çalışmakta olup, bakanlıkça ilan edilecek tarihten itibaren üç ay içerisinde müracaat edenlerden;          

             1. 18 yaşını doldurmuş olanlar doğrudan,                                   

             2. 16 yaşını doldurmuş olanlar kapsam ve süreleri Bakanlıkça belirlenecek eğitime tabi tutulduktan sonra,                                                 

            Kalfalık sınavına alınırlar.  sınavlarda başarılı olanlara kalfalık  belgesi verilir.                                                               

            3. Kalfalık belgesini almış olup 22 yaşını doldurmuş olanlara ustalık sınavlarını başarmaları şartı ile ustalık belgesi verilir.                       

             b) 1.Bir işyeri sahibi olan ve bu işyerinde fiilen usta olarak çalışan ve  Bakanlıkça ilan edilecek tarihten itibaren üç ay içinde müracaat edenlere;      

             2. Lise dengi mesleki ve teknik öğretim kurumlarından 1985 - 1986 öğretim  yılı sonuna kadar mezun olanlara;                                              

             Doğrudan ustalık belgesi verilir.                                          

             Kapsamda olmayan il ve mesleklerde kalfalık ve ustalık belgesi verilmesi,

Geçici Madde 2 - Kanun kapsamına alınmamış il ve mesleklerin Bakanlıkça kanun kapsamına alınması halinde alınma tarihinden itibaren bu il ve mesleklerde kalfalık ve ustalık belgeleri bu kanunun geçici 1 inci madde hükümlerine göre   verilir.                                                                       

            Yapılan uygulamaların geçerliliği                                          

            Geçici Madde 3 - 3457 sayılı Sınai Müesseselerde ve Maden Ocaklarında Mesleki Kurslar Açılmasına Dair Kanun ile 2089 sayılı Çırak, Kalfa ve Ustalık Kanununa göre yapılan uygulamalar ve alınmış olan kalfalık ve ustalık belgeleri geçerlidir.                                                                            

            Sigorta primlerinin ödenmeye başlanması                                    

            Geçici Madde 4 - Bu Kanunun 25 inci maddesine göre sigorta primlerinin ödenmesine bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden mali yılbaşından itibaren başlanır. Bu tarihe kadar olan sürede primlerin işyeri sahiplerince ödenmesine  devam olunur. 

            Geçici Madde 5 - Bu Kanun gereğince çıkarılacak tüzük ve yönetmelikler Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde çıkarılır.   

Geçici Madde 6 - Bakanlıkça tesbit edilecek illerde ve meslek dallarında   1986 - 1987 öğretim yılında işletmelerde mesleki eğitimin başlatılabilmesi için işletmelerin çalıştırdıkları personel sayısı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bölge Müdürlüğünce 1 Ağustos 1986 tarihine kadar Bakanlığa bildirilir.                    

            Geçici Madde 7 - 32 nci maddenin 2 nci fıkrasının (e) bendi 1986 yılı kazançlarına uygulanır.

            Geçici Madde 8 - Bakanlık, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte geçici 1 inci maddedeki şartlara sahip oldukları halde Bakanlıkça ilan edilen tarihlerde belge almak için müracaat edemeyenlere 6 (altı) aya kadar ek müracaat süreleri vermeye yetkilidir.  

             Geçici Madde 9-   (Ek : 29/06/2001 – 4702 K/23 md.)     Bu kanunun yayımı tarihinden önce, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun    çıraklık eğitimi uygulama kapsamındaki mesleklerde ustalık belgesi sahibi olmadığı halde işyeri açmış olanlara, kapsam ve süresi ilgili meslek kuruluşlarının görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenecek telafi eğitimine katılmaları ve bu eğitim sonundaki sınavlarda başarılı olmaları halinde doğrudan ustalık belgesi verilir. Bu gibilere telafi eğitimini tamamlamaları için 5 yıl süre tanınır.      

                 Çalıştığı meslek dalı çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınmadan önce meslek odalarınca mevzuatına uygun olarak verilmiş kalfalık ve ustalık belgeleri mesleğin o ilde kapsama alınmasından sonra Bakanlıkça yeni belgeler ile doğrudan değiştirilir.

                Geçici Madde 10-   (Ek : 29/06/2001 – 4702 K/23 md.)   Bu kanunu kapsamı dışındaki mesleklerde, mesleki belgelerin verilmesi işlemi o meslek kapsama alınıncaya kadar ilgili meslek kuruluşlarınca mevzuat doğrultusunda yapılır.                                              

            Yürürlük                                                                   

            Madde 45 - Bu Kanunun;                                                     

             a) 32 nci maddesi 1/1/1987 tarihinde,                                       

             b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,                                       

             Yürürlüğe girer. 

            Yürütme                                                                     

            Madde 46 - Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.             

                                         ___________________________ 0 __________________________

USTALIK BELGESİ İLE İLGİLİ İŞLEMLER

            3308 sayılı yasa gereğince çıraklık eğitimi uygulama kapsamındaki meslek dallarında işyeri açacakların Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenmiş ustalık belgesine sahip olması ya da bu belgeye sahip olanları işyerinde çalıştırması gerekmektedir.

            Aynı kanuna göre bir işyerinde usta unvanı ile çalışan bir kişi, o işyerinde yapılan mal ve hizmet üretiminin yanı sıra, işyerinde çalışan aday çırak ve çırak öğrencilerin eğitiminden de sorumlu bulunmaktadır. Bu sebeple, işyerlerinde hizmet akdi ile istihdam edilen “ustalık belgesi” sahibi kişilerin usta unvanı ile birden fazla işyerinde çalışmaları mümkün bulunmamaktadır.

            Ayrıca, 3308 sayılı kanunun çıraklık eğitimi uygulama kapsamındaki il ve meslek dallarında işyeri açan ustalık belgesi sahibi kişilerin, bu il ve meslek dallarında işyerlerinin şubelerini açmak istemeleri halinde, işyerlerinin şubelerinde “ustalık belgesi” bulunan bir kişiyi istihdam etmeleri gerekmektedir. İstihdam ettikleri bu ustaların da, yukarıda belirtilen sebeplerle başka bir işyerinde çalışmaları mümkün bulunmamaktadır.

Halen ülkemizdeki bütün iller çıraklık eğitimi uygulama kapsamına alınmıştır. İllerde kapsamda bulunan meslek dallarına yenilerin eklenmesi Mesleki Eğitim Kurulu’nun görüşü doğrultusunda Milli Eğitim Bakanlığı’nca gerçekleştirilmektedir.

Tüm Türkiye de 110 meslek dalı çıraklık eğitimi uygulama kapsamında olup bu mesleklerde eğitim, sınav ve belgelendirme işlemleri Milli Eğitim Bakanlığınca yapılmaktadır.

 Belge sahibi olmayan kişiler bulunduğu bölgedeki  en yakın mesleki eğitim merkezine başvurarak en kısa zamanda belgeye ulaşmaları  yada