31 OCAK 2007 TARİHİNDE "RG" YAYINLANAN,
"95/16/AT
ASANSÖR YÖNETMELİĞİ" ve 18 KASIM 2008 TARİHİNDE "RG" YAYINLANAN
"ASANSÖR BAKIM ve İŞLETME YÖNETMELİĞİ", İLGİLİ KISIMLAR
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Bina Sorumlusu ve Yıllık Kontrol
Bina sorumlusu
MADDE 9
(1) Bina sorumlusu; asansörün bu Yönetmelik kurallarına uygun olarak
güvenli bir şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla ayda en az bir
defa düzenli olarak bakımını yaptırmaktan ve kullanıcıların can ve
mal güvenliğinin tam olarak sağlanması amacı ile gerek kullanım
hatalarından, gerekse harici müdahalelerden meydana gelebilecek
tehlikelerin önlenmesi için ilk yıllık kontrolünü asansörün hizmete
alınmasını müteakip iki yıl sonra, devamında ise yılda en az bir
kere yaptırmaktan sorumludur.
Yıllık kontrol
MADDE 10 (1) Yapının bağlı bulunduğu
Belediye veya Belediye hudutları dışındaki yapılar için Valilik veya
ilgili kanunlar çerçevesinde yapı ruhsatı vermekle yetkilendirilen
kurum ve kuruluşlarca, asansörün hizmete alınmasını müteakip iki yıl
sonra, devamında yılda en az bir kere olmak üzere, her asansörün
kontrolü yapılır. Ancak, kadrosunda yeterli sayıda
Elektrik/Elektronik ve Makine Mühendisi bulunmayan Belediye veya
Valilik veya ilgili kanunlar çerçevesinde yapı ruhsatı vermekle
yetkilendirilen kurum ve kuruluşlar, yıllık kontrol işini, o
asansörün yapımında görev almamış Yetkili Mühendislere
yaptırabilirler. Bu mühendisler tarafından can ve mal güvenliği
yönünden tesisin işletilmesine engel bulunmadığına dair en az üç
nüsha halinde bir rapor düzenlenir. Hazırlanan raporun birer nüshası
Belediyede veya Valilikte veya ilgili kanunlar çerçevesinde yapı
ruhsatı vermekle yetkilendirilen kurum ve kuruluşlarda, bakım yapan
firma ve bina sorumlusunda muhafaza edilir. Bu raporun tanzim
ettirilmesinin takibi sorumluluğu, asansörün bulunduğu bina
sorumlusuna aittir.
(2)
Yıllık kontrol,
asansörün bakımını üstlenen firma nezaretinde gerçekleştirilecektir.
(Bu cümle çok açık bakım firmasının
nezaretinden bahsetmektedir. Firmanın mühendisi veya teknisyeni
sadece nezaret edecek)
(3) Bu Yönetmeliğin 7
nci maddesinin (b) bendinin (1), (2), (3) numaralı alt bentlerinde
yer alan ve bakım çalışması olarak değerlendirilmeyen asansöre ait
değişiklikler sonrasında veya meydana gelebilecek bir kaza
sonrasında yıllık kontrol tekrarlanacaktır.
(4) Yıllık kontrol
neticesinde, asansörün çalışmasında can ve mal güvenliği açısından
bir tehlike söz konusu ise; asansörün çalışmasına can ve mal
güvenliği sağlanıncaya kadar izin verilmez. Buna rağmen, asansörün
çalıştırılmasından bina sorumlusu sorumludur.
(5) 1/1/2012 tarihinden
itibaren yapının bağlı bulunduğu Belediye veya Belediye hudutları
dışındaki yapılar için Valilik veya ilgili kanunlar çerçevesinde
yapı ruhsatı vermekle yetkilendirilen kurum ve kuruluşlar, bina
sorumlularının yapacakları başvurular uyarınca yapılacak yıllık
kontrolleri, TS EN 17020 standardına göre asansör konusunda akredite
olmuş A tipi muayene kuruluşlarına yaptıracaklardır. Bu kuruluşça
verilecek olan muayene raporu üç nüsha olarak tanzim edilerek, birer
nüshası Belediyede veya Valilikte veya ilgili kanunlar çerçevesinde
yapı ruhsatı vermekle yetkilendirilen kurum ve kuruluşlarda, bakım
yapan firmada ve bina sorumlusunda muhafaza edilecektir. Yıllık
kontrolün yaptırılıp yaptırılmadığının denetiminden ise Belediye
veya Belediye hudutları dışındaki yapılar için Valilik veya ilgili
kanunlar çerçevesinde yapı ruhsatı vermekle yetkilendirilen kurum ve
kuruluşlar sorumludur.
YORUMLAR VE TESPİTLER
1) Asansör
Fenni Muayenesi ve Belediyeler
Asansör yıllık kontrollerini
yapması için belediyelere yönetmelikle (95/AT/16 Asansör
Yönetmeliği) yetki verilmiştir. Yönetmelik belediyelere her yıl
yıllık kontrol yapmayı zorunlu kılmıştır. Bu işlem içinde,
belediyeler beher asansör başı harç almaktadır. İş bu harç
miktarları, farklı belediyelerce farklı miktarlarda alınmaktadır.
Örneğin 1 Adet asansör için 77 - 600 TL arasında harç alınmaktadır.
Ancak uygulamada bizzat yıllık
kontrol yapacak belediyeler, bu yükümlülüklerini tasarladıkları özel
formlarla masa başında yapmaktadırlar. Örneğin onbinlerce
asansör bulunan Ümraniye belediye'sinin, asansör ruhsat bölümünde 2
mühendis çalıştığını gözlemlemekteyiz. Ümraniye Belediyesindeki 2 adet
mühendisin onbinlerce asansörü binalara giderek yerinde bizzat
kontrol yapmaları mümkünmüdür.? Tabiki hayır.! Bu nedenle
hazırladıkları formlarla asansör bakım hizmeti yapan firmada çalışan
mühendislere imza attırıp, yasanın ve işin ruhunun etrafından
dolaşarak, yıllık kontrol yaptıklarını sanmaktadırlar. Asansör bakım
hizmeti yapan firmanın mühendisi ayrıca belediyede düzenlediği
yıllık kontrol formlarına tarafsız denetim imzası atması hukuksuz
değilmi? Ama burası Türkiye ben yaptım oldu mantığı ile her şey
yapmak mümkündür. Belediyelere göre vatandaşın canı tehlikedeymiş
kimin umrunda (!!!) Vatandaş versin parayı ben masa başında, alıyım parayı veriyim
kağıdı. Ohh ne güzel..! Yıllık kontrolleriniz yapılmıştır.....Her
şey bir tarafa gerçek şudur, bu harçlar verilmesi gereken hizmet
karşılı alınan bedellerdir. 30 bin asansörü 200 TL ile çarptığımızda
bulduğumuz rakam karşılığında belediye en az 300 mühendis, 300
tekniker/teknisyen istihdam edebilir. Böylece kontrol işinide
tarafsızca yapma olanağına kavuşur. (Ümraniye belediye sınırlarında,
30 bin asansör olduğunu tahmin etmekteyiz) Belediyeler içerisinde en
fazla asansöre sahip ilçe Kadıköy belediyesidir. Kadıköy
belediyeside benzer formları düzenlemektedir. Ancak en azından
ısrarla vatandaştan yıllık kontrol bedeli istememektedir. Yani
yapmayacakları yıllık kontrol için sadece form düzenleyip para alıp
kağıt verme peşinde olmadıklarını gözlemlemekteyiz. Ama
bu durumda çok yanlış, yönetmelikle belediye'ye verilen görev yerine
getirilmelidir. Yeterli kadrosu yoksa yönetmelik kontroller için
hariçten bir mühendise yıllık kontrolün yaptırılmasına izin
vermektedir. Yani bahane yapılacak hiç bir durum yok... İstanbulda
durum böyle ise Türkiyenin diğer şehirlerinde nasıldır? Aldığımız
bilgiler dahada vahim derecesindedir. Birkaç pilot bölge hariç kalan
yerlerde hiçbirşey yapılmamaktadır. Kaza ile hayatını kaybeden,
yaralanan, sakatlanan vatandaşlarımızın tüm vebali devleti temsilen
belediyelerdedir. Bu nedenle mağdur olanlar belediyelere dava
açmalıdırlar. Türkiyedeki hukuk sistemi bu konuda yanlış ve eksik
karar verirse, mutlaka İHM başvurulmalıdır. 2012 Yılında
asansör yıllık kontrolün özel kuruluşlar tarafından yapılmasına
başlanacaktır. Temennimiz yıllık kontrollerin düzenli
ve ciddi yapılmasıdır. Umarız gerçekleşir., Bugün kontrol yapmayan
belediye ve sanayi bakanlığı, yıllık kontrol yapacak kuruluşları
nasıl denetleyecek? Ümidimiz çok zayıf,! denetim olmayacağını
bilen herkes işini istismar edebilir. Tarih bu konuda örneklerle
doludur.
2)Asansör
Fenni Muayenesi ve Belediyeler
Belediyeler, düzenledikleri
(düzenek) asansör kontrol raporunda, firmada çalışan
mühendislerin attığı imza ile yaptığı hizmet (!!!) sanki
belediyelerin bu hizmeti dışarıdan bağımsız mühendislerden, satın
almış gibi algılanabilecek izlenim yaratmaktadır. Konuyu
bilmeyen bir kişi raporu incelediğinde belediye kontrol
mühendislerinin asansörü kontrol ettiğini düşünür...Halbuki yıllık
kontrolleri belediyelerin kendi mühendislerinin yapması gerekirken,
kontrol yapılan asansörün bakım hizmeti yönünden bağlı bulunduğu
asansör firmanın mühendisleri yapmaktadır. Belediyeler bu
üretmediği hizmet için raporlarda üretti gibi görünerek harç
almaktadır.Alınan harcın karşılığında milletimizin
can emniyeti için, asansörünün kontrol edilmesi gerekliliği göz ardı
edilmektedir. Ayrıca kontrol işlemi yapılmadan müthiş bir
tahsilat yapılmaktadır. İş bu tahsilatla sağlanan kaynak hangi
siyasi çıkar için kullanılmazki.!!!? Bir başka bilgide şudur,
Belediyeler asansör firmasının mühendislerine SMM (Serbest
Mühendislik Müşavirlik) belgesi zorunlu olması şartı ile imza
attırmaktadır. SMM belgesinin varlığı belediyelerin sanki
dışardan mühendislere kontrolu yaptırdığını düşündürtmeleridir.
Bu amaçla belediyenin düzenlediği yıllık kontrol formuna
baktığınızda Serbest Mühendis Muşavir ( SMM ) belgesi olan
mühendis asansörü kontrol etmiş ve uygun olduğuna dair sorumluluk
imzasını atmış görünmektedir. Ama(!!!) burasına dikkat ediniz...
Belediyenin yıllık kontrol formuna imza atan mühendisler kontrolü
yapılan asansörün bakım hizmeti yönünden bağlı olduğu firmanın
mühendisleridir... Gerçekte nasıldır biliyormusunuz? Asansör
firmaları bünyelerinde mühendis çalıştırmak zorunda değil bu nedenle
başka firma üzerine SMM almış mühendislere küçük
bir miktar ücret karşılığında Belediyenin yıllık
kontrol formları imzalattırılmaktadır.Nerde kaldı
asansörlerin tarafsız kamu görevi yapan mühendislerce kontrolü???
Dünyadaki ülkeler, bu uygulamayı asansörlerin tehlikesi nedeniyle
titizlikle yaparken biz neden bu haldeyiz ??? Belediyede
görevli mühendisler neden binalara bizzat gidip yıllık kontrolü
yapmıyorlar? Neden diye soruyoruz??? Neden?? Yasa ve yönetmelik çok
açık, daha ne kadar açık yazılabilir bu görev, doğrusu bilmiyoruz.
Bir bina yöneticisi/sahibi vs. belediyeye başvurup asansörüne
"zorunlu yıllık kontrol" yapılması için, müracaat ettiğinde,
belediye görevlileri müracaat edene, asansör bakımı yapan firmanın
kendilerine müracaat etmesini istemektedir. Nedeni yukarıda
anlattığım hukuksuz, kanunsuz düzenek raporlarını düzenleyip
vatandaşı hortumlamaktır. Buradada tekrar şu soru soruyoruz (!)
Belediyeler neden böyle hukuksuz bir işin içine giriyor? Bu sorunun
bu bölümde açıklanacak iki cevabı vardır. Birincisi
belediyede asansör kontrollerini yapan bölümdeki mühendisler "yıllık
kontrol" gelirlerinden pay almalarıdır. (Maaşların 2-3 katı olduğu
söylenmektedir.) İkincisi belediye başkan ve partililere siyasi
emeller için aktarılacak zahmetsiz kaynak bütçedir. Bu nedenle
"yıllık kontrol için binlerce mühendis ve tekniker/teknisyen
istihdam etmesi gereken belediyeler, istihdam yerine bu düzeneği
benimsemişlerdir.
3)Asansör
Fenni Muayenesi ve Belediyeler
Belediyeler hemen hemen
benzer formları ve raporları birbirlerinin fotokopisi gibi
düzenlemektedir. Asansör firmalarından talepler birebir aynıdır.
Hemen şu soruyu soralım, Belediyeler arasında bu raporların ve
formların aynı olmasını sağlayan kim veya kimlerdir. Ve/veya hangi
kurumlardır. Kimler bu organizasyonu yapmıştır. Birçok
konuda devlet kurumları aynı uygulamayı yapmayı beceremediklerini
veya yapamadıklarını yakinen bilmekteyiz/bilmektesiniz. Öyleyse
belediyeler arası organizasyonu kimler yapmaktadır? Hemen cevabını
verelim, verdiğimiz cevap spekülasyon falan değildir. Sakın kimse bu
durumdan farklı sonuçlar çıkarmasın, biz bu konuya hakimiz ve tüm
çıplaklığı ile dönen dolapları biliyoruz. Amacımız
hukuksuzluğun ortadan kalkmasıdır. Cevap şudur, Bu
durum kimin çıkarınadır. MMO (Makine Mühendisleri Odası) ve
EMO (Elektrik Mühendisleri Odası) yukarıda bahsini ettiğimiz SMM
belgesini ((SMM belgesi almak içinde BTB (Büro Tescil Belgesi)
almak gerekmektedir. BTB lerde MMO ve EMO tarafında
verilmektedir.)) satmak için belediyelere bu organizasyonu dikte
ettiği açıktır. Belediyelerin ilgili bölümlerindeki uygulamadan
sorumlu olan kişileride mühendis kökenli olunca MMO ve EMO nun
zorlanmayacağını tahmin etmektesiniz. Bu amaçla, 1 Adet SMM belgesi
yıllık 1500TL civarina mal olduğu düşünülürse, onbinlerce firmadan
odalara akacak paranın hesabını yapmak zor değil. Odaların
meslektaşlarına iş bulma kisvesi ile konuya yaklaşmaları maskedir.
Mızrak çuvala sığmadığı örneğinde olduğu gibi gerekçede naylondur.
Odalar elbette SMM düzenleyebilirler bizim itirazımız buna değildir.
İtirazımız hukuksuzluk ve hukuksuz uygulama konusunda belediyelerin
arasında eşgüdüm sağlanmasınadır. Bu eşgüdümü zorla yapmaya
kalksanız yapamazsınız. Ama, çıkarları ön plana çıkartırsanız,
farklı parti ve farklı siyasi görüşten olmanın bir önemi
olmamaktadır. Farklılıklar bile çıkarlar söz konusu olduğunda,
ortadan kalkmaktadır. Bizler bu oyunu bozacak savcılarımızı
göreve çağırıyoruz.. Biz sanatkar asansörcüler birliğinin
hukuksuz uygulamanın son bulmasından başka amacı yoktur. Bu
nedenle zaten lastikli olan konunun istismar edilmemesi çok
önemlidir. Toplumumuzda herkesin haksızlıkla ve hukuksuzlukla
mücadele etmesi şart ve görevdir. Görevden kaçan, bananeci toplumlar
haksızlığa uğramaktan kurtulamazlar. Bugün bana yarın sana olacağı
ilkesi hiç şaşmamıştır. "Keser döner sap döner, gün gelir hesap
döner" tekniği ile herkesin duyarlı ve tepkili olması
temennimizdir. Aksi halde her yanımız, bunun gibi sahte ve çıkarcı
düzeneklerle dolup taşacaktır.
4)Asansör
Fenni Muayenesi ve Belediyeler
Belediyeler, yıllık denetim parası alıp,
on yıllardır zorunlu olduğu halde asansörlere denetim
yapmamaktadırlar. Asansörlerin on yıllarca tarafsız denetimcilerin
yıllık kontrolleri yapmamasının sonucunda, asansör sektörü,
disiplinini kaybetmiştir. Merdiven altı firmaları bu durumu çok
güzel değerlendirmektedir. Bu konuda kamu (Belediyeler) ve bazı
odalar asansör sektörünü şamar oğlanına çevirmiş olup masa başında
krema yapmışlardır. Başı boş kalan sektör ve sektördeki firmalar
ve/veya çalışanlar, asansörün tehlikeli ürün olma konusunu, sadece
asansör müşterisine gözdağı verip, diğer taraftan malı götürmek için
kullanmaktadırlar. Belediyelerin parasını aldığı halde denetim
yapmaması sonucu, asansör sektörü, köyden yeni gelmiş ve eline
çanta tutuşturulmuş insanların eline geçmiştir. Bu insanlarımız
binalarda asansörü 3 dk ziyaret edip gayri resmi bir kağıt ile
tahsilat yapmaktadırlar. Köyden gelen insanımız bu boşluğu görünce,
köydeki diğer komşusunuda acele çağırıp kendi anlayışı ile asansör
dünyasının içine sokmuştur/sokmaktadır.. Bu bağlamda asansör bakım
hizmeti, sadece arıza servise haline dönüşmüş durumdadır. 30-40 TL
bakım hizmeti bedeli ile elinde çanta dolaşan arıza servisleri
yaptıkları arızalara senede 3-4 defa ücretli parça satarak 30-40
lira ile avladıkları müşterilerini 200-300 lük yapmaktadır.
(Elektronik kartlar üzerindeki LCD ekranda, Türkçe arızayı yazan,
teknoloji sayesinde, asansör arızalarını, uzaktan tarif ve yardım
alan binanın kapıcısı bile yapmaktadır.) Bu durumda, asansör bakımı yapılmadığı gibi
asansörün her ay ömründen ekstra bir ay daha eksilmektedir. En önemliside can ve mal tehlikesidir. Yönetmelikler ve tüzükler
eksiksiz çıkarılıyor, Ancak uygulamada, takip edilmediğinden sadece
kağıt üzerinde kalmaktadır. Meslek dayanışma ve disiplini için
kurulan derneklerin yetkisizliği, disiplinsizliği daha'da
körüklemektedir. Denetimsiz kalan insanlarımız işlerinde
arsızlaşmışlardır. Yılda bir defada olsa kontrol edilseler
kendilerine çeki düzen verecekler. Ama nerde yok.! yok.! Belediyeler
bedelini aldıkları denetimleri yapmayınca, sektörü iflah olmaz bir
uçurama sürüklemişlerdir. Sektörün uçurumdan kendi dinamikleri ile
kurtulması imkan dahilinde değildir. Denetimsizlik sonucu, başı
boş asansör firmaları veya kişiler, İki üç kişi ile 3-5 günde iki
yüzlerce
"güya"
asansör bakımını yapıp, kalan zamanlarını yap-sat-kaçcı
müteahhitlere 2-3 bin lira karla, eksik, standard dışı, kalitesiz
asansör satışı yaparak geçirmektedirler. Nasıl olsa bakım yapmadan
haksız kazandıkları bakım gelirlerinin yanında 10 15 eksik yarım
yamalak asansör yapmamak enayilik olur. Yap-sat-kaçcı
müteahhit sektörü farkında olmadıkları bu yapıdan sülbanse
edilmektedir.! Hatta asansörü çatı kiremiti sanan bazı
Yap-sat-kaçcı gözü aç
müteahhitler, asansör marketinden başka her suçu işleyen insanlardan
paket malzeme alıp, elini sallayana asansör yaptırmaktadır.
Böyle yapılan asansörlerin tamamına yakını doğarken kanserli
olduklarından ömür boyu doğru düzgün çalışmamakta ve kısa süre sonra
değiştirilmektedir. Bu bozuk düzen yap-sat-kaçcı müteahhitten süper lux
daire alan vatandaşı yakmaktadır. Bütün bunların başımıza belediyelerin tarafsız denetim
ve yıllık kontrolyapmamasında geldiğini çokk açık
söyleyebiliriz.. Belediyelere işi bilmeyenler, (Bu belediye
başkanı veya savcıda olabilir) bu durumu danıştığında, neler
söylendiğini bilmiyoruz. Ancak vatandaşın işini neden yapmadın
sorusuna evrak eksik yalanları söylenmektedir. (Eksik evrak
dedikleri nedir? vatandaşın dışarıdan 2 SMM li mühendis bulup
kontrol raporunu imzalattığı forumlardır. Halbuki vatandaşın böyle
yükümlülüğü yok.!!! Bunu belediyenin teknik elamanı
yapacaktır.) Yapı evraklarının tüm seceresi belediyede
değilmidir. Vatandaş dilekçesinde şu şu adresteki binamın
asansörünün yıllık kontrolünün yapılmasını talep ediyorum diyor.
Dilekçenin ekine tapu fokopisini veya bir önceki fenni muayene
raporunun fotokopisini ekliyor, bunun dışındaki evrak ve denetimi
asansörü yerinde kontrol ederken talep edip denetlemek
gerekmektedir. Masa başında oturup, vatandaşın getirip götürdüğü
evrak üzerine kuru imza atarak soygun yapmakmıdır bu iş?
Bumudur yıllık kontrol.!!!? Evrak tamam mı her şey tamam, Ya
yapılmayan kontrol noolacak? Biz yazıyoruz taştan ses geliyor
ilgililerden gelmiyor. Buyrun sorunlarımız bunlar, herkes burada çözüm
adına neler yapabilir bilmiyoruz.,. Bizce tarafsız denetimlerin sağlayacağı disiplinden başka herşey bomboş..